ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ — ਪਰਦੇਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਗੁਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ‘ਨੀਟਾ ਮਾਛੀਕੇ’ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਆਧਾਰਿਤ ਕਿਤਾਬ ‘ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ (ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ) ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਕਥਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਜਵਾਨੀ, ਸਿਹਤ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੱਕ ਦਾਅ ’ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਢੰਗ, ਕੰਮ-ਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਗਏ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੜੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ ਘਾਲ-ਘੁਮਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਸੰਘਰਸ਼, ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।
136 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਅਤੇ 16 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੰਗਦਾਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਡਰਾਈਵਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਜਰਬਿਆਂ, ਯਾਦਾਂ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ 28 ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਅਧੀਨ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ 28 ਸਿਰਲੇਖ ਦਰਅਸਲ ਲੇਖਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
(ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕਿਆ ਸੰਘਰਸ਼)
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਵਧੀਆ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ‘ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ ਇਸੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨੇੜਿਓਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਕਮਾਈ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਕਮਾਈ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਮੇਂ, ਮਿਹਨਤ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਹੀ ਉਸਦਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਘਰ ਵੀ।
(ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ—ਸਿਰਫ਼ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਫੜਨਾ ਨਹੀਂ)
ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਰਫ਼ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਲੇਖਕ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਭਰੇ ਹੋਏ ਟਰੱਕ ਦਾ ਮਾਲ ਲੈ ਕੇ ਲੰਬੀਆਂ-ਲੰਬੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਤੈਅ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਮੌਸਮ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਸੜਕਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੀਰ ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਵੀ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਮਾਲ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬ ਡਰਾਈਵਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਸਬਰ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਾਲਾ ਕਿੱਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
(ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦਰਦ)
ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ। ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਘਰ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਹਰ ਵਾਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੇ ਪਲ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਿਲਣੀਆਂ, ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਮਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸੇ ਕਮਾਈ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਵੀ ਸਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
(ਬੇਹਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾਪਣ)
ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨ ਸੜਕ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਘਰ ਵਰਗਾ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਣਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੰਮ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਫ਼ਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾਪਣ ਵੀ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਘੰਟਿਆਂ-ਬੱਧੀ ਸੜਕ ’ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਯਾਦ, ਘਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਦਬਾਅ ਉਸਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
(ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤ)
ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੱਖ ਡਰਾਈਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕ ’ਤੇ ਇੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਦਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਹਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਰੀਰਕ ਤਕਲੀਫ਼, ਮਾਨਸਿਕ ਸਦਮਾ, ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਇਹ ਤਜਰਬੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
(ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਪੱਖ)
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਖਾਣਾ, ਨੀਂਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਬਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਦਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪੱਖ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
(ਲੇਖਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਯਾਤਰਾ)
‘            ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਪੱਖ ਲੇਖਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡਰਾਈਵਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਹਾਰਨਾ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰਾਹ ਬਣਾਉਣਾ ਲੇਖਕ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਕਮੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜੇ ਹੌਸਲਾ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲਗਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਰਸਤਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
(ਮਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ)
ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦਰਦ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਹਰ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਤੜਪ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਪਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ।
(ਭਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ)
ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਰਾਈਵਰ ਭਰਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਅਪਣਾਉਣਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲੇਖਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
(ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਡਰਾਈਵਰੀ)
ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਪੱਖ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਡਰਾਈਵਰੀ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕ, ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਆਏ ਹਨ।
ਪਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਸਬਰ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਤੱਕ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
(ਨਵੇਂ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ)
ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸੀਹਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਕੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਿੱਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਡਰਾਈਵਰ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਲੈਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੂੰ ਸੜਕ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ, ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ, ਟਰੱਕ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ, ਮਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
(ਇੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਅਣਦੱਸੀ ਦੁਨੀਆਂ )
‘ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਵਰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਦਯੋਗ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੌੜਦੇ ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡਰਾਈਵਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾਲਦਾ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹੀਆ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਉਸਦੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
(ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ)
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਨਹਿਰਾ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਮਿਹਨਤ, ਇਕੱਲਾਪਣ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਿੱਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਵਿਹਾਰਕ ਸਬਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਮਾਈ ਦੇ ਮੌਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ‘ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ (ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਪਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ, ਡਰਾਈਵਰੀ ਦਾ ਤਜਰਬਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਹਕੀਕਤ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ‘ਨੀਟਾ ਮਾਛੀਕੇ’ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਲਮ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਟਰੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਸਾਰ ਤੱਕ ਵੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਡਰਾਈਵਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਫੜ ਕੇ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ’ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਮਿਹਨਤੀ ਇਨਸਾਨ ਹੈ।
ਇਸ ਪੱਖੋਂ ‘ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੱਕਨਾਮਾ’ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਰ ਵਰਗ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਅਣਜਾਣ ਧਰਤੀਆਂ ’ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅੱਜ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਝੋਂਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ, ਪਿੰਡ ਦੇਹੜਕਾ, ਜਗਰਾਉਂ, 9872193320